Giriş Hayat insanlar arasında ki bir yarıştır. Yarışın temelinde ise var olma savaşımı yatar. Var olmak için yarışmak ve kapışmak gerekir. İlerlemek ve mükemmel olmak için egoların çarpışması ve

M.Ö. 2000’lerde tektanrıcı dinlerin sahneye çıkmasıyla beraber peygamberler çağı başladı. Paralel olarak felsefenin temeli de hikâye, şiir tarzında gelişiyordu.

Arap dilinde “idare etmek” anlamına gelir. Politika da kısmen siyaset ile aynı anlamdadır, Yunanca da “Şehir ile ilgili işler, idare işleri” anlamında kullanılmasına rağmen, günümüzde aynı anlamı taşımıyor.

W. Hamilton (1988–1856) bilginin sınırlı olması hasebiyle ulûhiyeti anlayamayacağımızı söyler. C. Darwin (1809–1882) canlıların evrimle hiçbir ilahi müdahale olmadan var alabileceğini ciltler dolusu eserlerle meydana sermesine rağmen; ben hiçbir zaman Allah’ın varlığını inkâr etmedim demiştir.

Felsefe Kelam tartışmaları, iç ve dış sorunlar devam ederken; Müslüman kelamcılar/teologlar diğer dini gruplara kalem kavgası sürdürmek peşindeyken; İslam dünyasında Allah, sıfatlar, melekler, halku’l kur’an,

Hz. Muhammed: İbrahim’in kıssası uzundur ancak biz orta kısımlardan kısaca söz edelim. Mısır Firavunu Hz. İbrahim’e bir cariye hediye eder. Burada kimi araştırmacılar İbrahim’in eşi Sara’ya verdiğini söyler, kimleri ise (Örn, Mevdudi) Hz. İbrahim’e hediye edildiğini kabul eder.

Dinlerin oluştuğu ortamları bilmeden, onların asıl kökenlerini de çözemeyiz. Söz konusu Hıristiyanlık da bu dinlerden biridir. Hıristiyan kavramı bizzat İsa’nın sözlerin de yoktur.

Yüzlerce yıl önce Michael Stifel kendince bazı hesaplamalar yapıyor. Kutsal kitabı karıştırarak bir kıyamet tarihi çıkarıyor.

Elde para kalmayınca lafla bir şeyler yürütülür. Anadolu da meşhurdur biri atınca “Atma Recep” denilir. Geçmiş zamanlar da recep adında biri varmış. Karısı hep fırçalarmış.

Öncelikle neden parantez içine aldığım harfler vardır ondan başlayayım. (M) yani “Mehmet” Gülen’in orijinal isminde yoktur. “Mehmet” bir mehdilik için saklanıyor. Sakla “Mehmedi” gelir zamanı hesabı. Kendisi ben mehdiyim dememiş, zaten hiçbir üçkâğıtçı direk kendini ele vermez. Harun Yahya bile kendine mehdi demek isterken “Mehdi de ben mehdiyim demeyecek” diyor. İşin ikinci kısmına gelince Fetullah’ın arasına “h” harfi saklanıyor ki yarın öbür gün onun isminde de sırlar aranabilsin. Tıpkı kendine “fatih” lakabı takmış Sultan Mehmet gibi. Hani derler ya çağ açıp kapamış. Buna da inanmayın çünkü dünyanın başka yerlerinde çağı açtığı söylenmez bunu sadece Türkiye’de duyarsınız.

Goethe(1749–1732): Tek tanrıya inanmanın birlik fikri sağladığını ve İslam’ın fikir seviyesinin yüksek olduğunu söyler. Tarih boyunca Sufiyyunun tekrarladığı, Hz. Muhammed’in de dile getirdiği “Kendini tanıyan, rabbini tanır” sözüyle birçok şey anlatılabilir. İçerisinde yer kapladığımız mekânlar, toplumlar, doğa ve evrenler tümüyle karmaşalarla olu olduğunun bilincindeyiz. Varlıktan, varlıktan el ettiğimiz bilgiden yola çıkak “doğaüstü” herhangi bir gücün varlığını kanıtlamamız mümkün değildir.

Halklar arasında “Arap” dilinin çok derin ve geniş olduğu bilinir. Salt dini nedenlerden dolayı böyle olduğunu düşünenler de olabilir. Objektif bir araştırmacı Arapçayı araştırırsa onun geniş olduğunu anlayabilir. Öncelikle ben bu sözleri dil bilimciliği taslayarak söylemiyorum çünkü bütün dillere hâkimiyetimiz söz konusu değildir. Peki, Arapça neden derin ve geniştir? Nedeni şudur; Arapçada bir kelime çok anlama gelebiliyor.

İnsanız… Gizemli, abartılı, inanılmaz ama gerçek şeyleri çok severiz. Esrarengiz, gizli kapaklı kalan şeyleri çok sevdiğimiz için açıklanmasını da istemeyiz. İsveç’te bir TV kanalında sihir gösterişleri yapılıyor. Herkes hayretler içerisinde sihirbazı alkışlıyor. Bu TV programı diğerlerinden ayıran yönü ise sihirbaz gösterilerden sonra kalkıp yaptığı hileleri anlatıyor. Seyircilerden birkaçı itiraz ediyorlar: “bize nasıl yaptığınızı anlatmayın. Biz sadece sihirleri izleyerek hayrete düşmek ve inanmak istiyoruz.” Bu arada TV’de geçen traji-komik hikâyeyi A. Rıza Ergüven’den okumuştum. Biri bana Mısır piramitlerinden söz ediyordu. Onun muhteşem görüntüsünden, olan üstü tasarımından vb. yönlerinden söz ediyordu. Doğrusunu isterseniz tarihi yapıtları küçümsemek ahmaklıktır orada binlerce insanın emeği yatar. Bana anlatan kişi öylesine anlatmıyordu tabi. Anlattıkları da doğru olsa… Zaten duydukları abartılıydı birde kendisi de ekleme yaptı mı görende Firavunlar gökten inmiş zan edecek. Durup birden arkadaşımıza sordum; piramitleri bende beğenirim ancak seninle aramızda olan farkımız şudur acaba bu farkımız ne olabilir? Siz Mısır piramitlerinin insan yapımı olmadığını ima ediyorsunuz o halde kim yaptı? Verdiği cevap ise alışık “olan üstü güçler, ruhlar vb.” Ya hem Firavuna kendini tanrı ilan etmiş diyeceksin hem de kalkıp ona ruhlar yardım etmiş diyeceksin. Arkadaşımız mesele değildir burada. Mesele olan insan kafasının bir yerde cevap bulmadı mı hemen işi ruhlara, cinlere, perilere yüklemesi. Peri, cin, ruh bunlar biraz çağ dışılık görünümü kazandı elbette.

Eski çağlarda Tanrı panteonları vardı. Tanrı meclisleri vardı. Oralarda kararlar alınırdı, halk bunlara uymadı mı, tanrıların gazabı halkın üzerine gelirdi. Tapınaklar vardı, rahipler vardı, resmi kıyafetler vardı ve herkes öyle her yere giremezdi. Anlaşılan benim böyle geçmişe uzanıp bunları anlatmama gerek yoktur. Zaten geçmişi değil şimdiyi anlatıyorum. Tarih tekerrürden ibarettir diyen ne kadar da güzel demiş. Kılıflar değişir, eylemler de tekrar eder. Yerküremizde iki yüzden fazla çete vardır. Çete dediğimde siz devlet anlayın.

Ahlak Felsefesin de kuramları sınıflandırırken önümüze iki çeşit ahlak sınıfı ortaya çıkar; 1: Öznel, kişiye göre değişen, her yerde uygulanamayan 2: Nesnel, her yerde geçerliliğini koruyan evrensel ahlak. Evrensel ahlakın savunucuları Sokrates, Eflatun, Kant ve benzerleri, bu gruba tanrısal-dini ilkelere dayalı ahlak kuramlarını da dâhil edebiliriz. İyi nedir? İyilik kişiye göre değişir mi? İyilik ekonomiye mi bağlıdır? Yoksa her yerde uygulanabilen tavizsiz ve esnek bir ahlak kuramı var mıdır? Ahlak Felsefesinin temelini sorgulayan, iyiliği ele alan kuramların önemli kuramlarını ve savunucularını sıralayalım

Etiğin bir diğer yakın anlamı da ahlaktır. İnsanlar arasında kabul edilen geleneksel-dinsel eylemler ahlak olarak tanımlanır. Etik ile Ahlak iç içe olsa da farklı bir tanıma tabi tutulur. Düşünülerek ortaya konulmuş entelektüel çabanın bir sonucu olarak ortaya konan değerler bütününe Etik denir. Ahlak yaşananların yaşatılması, Etik ise düşünülenlerin yaşatılması şekli ile görülür. Etiğin entelektüel tartışmalarında kimi düşünürler -ilahi kabul ederlerken, kimileri doğanın ruhuna uygun hareket etmek, kimileri ise akıla göre hareket etmek şeklinde tarif eder. Tarihsel uğursuzluk diye ifade edebileceğimiz başka bir ahlaki akım/damar ise pragmatizm(yararcılık)dır Tarihsel sürece baktığımızda Pragmatizm 18. yy. İngiltere’de şekillenen bir Felsefi akımdır. Eğer bu düşüncenin temsilcilerini/kurucularını sorarsanız sizlere W.James, J. Dewey vb. birkaç düşünür gösterebilirim.

Hayatın anlamını, varlığın (ontoloji) varlık felsefesini, insanın oluşumunu, canlıların davranışları ve bütün bir evrenin oluşumunu bizlere anlatan tek kavram “evrim”dir. Evrim olmadan hiçbir şeyi anlayamayız. Hiçbir şey kendiliğinden/öylesine var olması mümkün değildir. Varlığın, canlıların, toplumların değişimini-dönüşümünü bize anlatacak “evrim” olduğu için, evrimin çalışma mekanizması dikkate alınmadan toplumsal ferahın temelleri atılamaz. Soyut kavramlarla toplumun ilkeleri oluşturulamaz. Tarih felsefelerine göz attığımızda akıl ile çelişen birçok kuram bulabiliriz. Tarihi yönlendiren yöneticiler, krallar, kahramanlar, doğaüstü güçler değildir. Live N. Tolstoy’un dört ciltlik “Savaş ve Barış” adlı eseri roman boyunca başarılı bir mesaj verirken, aynı zamanda tarihsel ciddiyetini korurken; eserin sonunda yer alan kaderci tarih felsefesi eleştiriye mahkûm edilmiştir.